Vietnam - Project Chi Em
In de province Dien Bien in het noorden van Vietnam, start Microkrediet voor Moeders een project met Entrepreneurs du Monde (EDM), een Franse private stichting die sinds 2006 actief is in Vietnam.
Kenmerken
De provincie Dien Bien (459.000 inwoners) is gelegen in de noordwestelijke hooglanden van Vietnam. Deze regio, die grenst aan zowel Laos als China, behoort tot de tien armste provincies van het land en staat bekend om haar woeste omgeving, slechte infrastructuur, lage bevolkingsdichtheid, lage urbanisatiegraad en een door (eenvoudige) landbouw gedreven economie. De mogelijkheden om inkomsten te genereren in deze afgelegen gebieden zijn veelal beperkt en erg gevoelig voor (soms extreme) klimatologische omstandigheden. Het Chi Em project heeft een veelzijdige aanpak en biedt niet alleen toegang tot financiële diensten maar ook technische vaardigheidstrainingen en community projecten.
 Kenmerken
Het project Chi Em (zussen) richt zich specifiek op de volgende doelgroepen:
-
Etnische minderheden: speciaal gericht op vrouwen uit arme rurale gebieden. In Dien Bien wonen 21 van de 54 etnische groepen die Vietnam rijk is en samen vormen ze ruim 70% van de bevolking in dit gebied. De groepen ethnische minderheden vinden nog steeds geen aansluiting bij de economische groei. Vrouwen in Dien Bien zijn daarnaast proportioneel vaak slachtoffer van verschillende sociale problemen waaronder alcoholisme en drugsgebruik onder mannen.
-
Kleine boeren: Deelnemers aan het Chi Em project zijn vaak kleine boeren zonder enige formeel genoten opleiding. Met hun boerenbedrijf voorzien ze in hun eigen levensonderhoud.
-
Groepen met een beperkte toegang tot financiële diensten: Het Chi Em project is opgezet in een afgelegen gebied waar de doelgroep veelal geen toegang heeft tot formele (staatsgereguleerde) financiële diensten.
 Kenmerken van het Chi Em project:
- Aantal vrouwen: 254
- Aantal betrokken kinderen: ongeveer 500
- Leningen hebben een gemiddelde looptijd van 10 maanden
- Na de eerste maand moeten deelnemers verplicht sparen.
- Er wordt, afhankelijk van lening en gebied 0,92% - 0,97% rente per maand gevraagd.
- Vrouwen mogen maximaal 3 opeenvolgende leningen aanvragen.
- Een lening is nooit groter dan 120 euro.
- Totaal van uitstaande microkredieten: 5.000 euro.
|
Deelneemsters
Hieronder volgt een beschrijving van enkele van de deelnemers aan dit project, met hun persoonlijke verhaal.
 Vissen en varkens
Ms Lo Thi Tinh is 30 jaar oud, getrouwd en heeft een zoontje van 8 jaar.
Dit is haar tweede lening, die ze -net als de eerste- heeft geïnvesteerd in een viskweekvijver en een varken. Elke 6-8 maanden gaan Ms Tinh en haar man naar de markt in Dien Bien stad (ongeveer 45 minuten op de brommer) om de vis te verkopen. Wanneer het varken vetgemest is verkoopt ze dat op de centrale markt van de lokale commune.
Van de winst uit haar eerste lening heeft Ms Tinh ook een fornuis kunnen kopen waar ze trots voor poseert. Daarvoor kookte ze op een houtvuur in haar huis. Dankzij het Chi Em projekt is de familie nu duidelijk beter af. Bovendien kan Ms Tinh nu dichter bij huis werken en hoeft ze niet meer de bergen in om hout te hakken en daarmee geld te verdienen.
Ze zou hierna graag nog geen keer een lening bij Chi Em afsluiten, en het liefst een groter bedrag, om haar activiteiten een extra ‘boost’ te geven. Daarnaast hoopt ze meer technische vaardigheden te verkrijgen waardoor ze nog beter voor haar dieren kan zorgen en zo de opbrengst kan maximaliseren.
Ms Tinh is tevens clusterhoofd in haar dorp en verantwoordelijk voor 22 andere vrouwen die ook een lening van het Chi Em projekt hebben gekregen. Tinh int bij hen de maandelijkse rente en afbetaling en geeft hen waar nodig en mogelijk advies. Ze stimuleert de andere leden ook om actief trainingen bij Chi Em te volgen. |
 Zijderupsen
Ms Ngoan is 50 jaar oud en deelt haar huis in het dorp Co Man met haar echtgenoot, haar schoonouders, haar getrouwde zoon en vierjarige kleinzoon. Haar andere zeven kinderen wonen elders. Het dorp is sinds 2008 aangesloten op het elektriciteitsnetwerk wat de leefomstandigheden van de bewoners behoorlijk heeft verbeterd.
De familie onderneemt gezamenlijk verschillende inkomstengenererende activiteiten. Ms Ngoan heeft geld geleend bij Chi Em om zijderupsen te kweken. Dit is haar tweede lening.
Ms Ngoan koopt de kleine wormen en voert ze gedurende ongeveer een maand. Een deel ervan verkoopt ze dan voor consumptie en de rest vormt zijde-coconnen. Het voer voor de wormen verbouwt ze in haar tuin. Van de opbrengst spaart Ms Ngoan om een varken te kunnen kopen. Dankzij de lening heeft Ms Ngoan haar eigen bijdrage in het totale gezinsinkomen wat haar positie ten opzichte van haar echtgenoot en zoon versterkt. |
 Varkens fokken
Ms Tha Thi Luan heeft haar lening van Chi Em gebruikt om een varken dat ze al had te laten insemineren. Daarnaast heeft ze medicijnen en voer gekocht voor het varken en haar tien biggen. De biggen houdt ze voor ongeveer vijf maanden waarna ze ze verkoopt aan een handelaar.
De winst wil ze gebruiken voor haar gezin. |
 Bijenkweek
Ms Nguyen Thi Nguyen is getrouwd en heeft twee kinderen die momenteel naar de Universiteit in Hanoi gaan. Ze heeft haar lening van Chi Em geinvesteerd in bijen. Lachend klaagt ze dat de leningen bij Chi Em wat laag zijn en dat ze liefst wel 5 miljoen Vietnam Dong (ong 280 Euro) zou willen lenen. Met haar huidige lening koopt ze aanvullend voer (suiker) voor de bijen omdat er (nog) niet voldoende natuurlijke voeding voor ze is. Als ze de lening van Chi Em niet gekregen had zou ze dit betalen uit haar inkomen als lerares, maar op deze manier kan ze haar activiteiten (en dus het gezinsinkomen) sneller uitbreiden.
Hoewel ze erg toegewijd is aan haar bijen, zijn een aantal zaken met betrekking tot de kosten en logica van deze onderneming nog niet helemaal duidelijk. Reden voor Chi Em om meer tijd te besteden aan het grondig doornemen van de ondernemingsplannen en met haar cliente en zo een helder overzicht te krijgen van wat elke investering kan opleveren en wat dus de daadwerkelijke bijdrage zal zijn aan het gezinsinkomen. Te meer daar het in Vietnam gebruikelijk is dat mensen activiteiten ontplooiien die ze bij anderen ook zien (‘de buurvrouw doet het toch ook’) zonder direct te weten wat de directe kosten en uiteindelijke opbrengsten zijn. Het totaalplaatje voor een familie wordt zeker beter en daar is ook Ms Nguyen heel positief over, maar niet altijd is duidelijk welke activiteiten daar nu echt aan bijdragen. Dit onderstreept nog eens het belang van de financiële en technische dienstverlening die een partner als Chi Em aan haar klanten levert en dat de kracht van microkredieten meer omhelst dan alleen geld verschaffen |
 Investeren in vissen
Als het cluster-hoofd van haar dorp, is Ms Lo Thi Thai verantwoordelijk voor 27 clienten. Ze int bij hen de maandelijkse afbetalingen en rente en draagt dat weer over aan de ‘credit officer’.
Ms Thai is 21 jaar oud en heeft een zoontje. Ze heeft nu haar tweede lening in het Chi Em project ter waarde van ongeveer 38 euro. Ze gebruikt het geld om vis te kweken in een grote vijver op zo’n 2 kilometer loopafstand van haar huis. Haar eerste lening heeft ze ook geinvesteerd in viskweek. Met deze tweede lening kan ze haar onderneming uitbreiden door meer kleine vissen te kopen die ze vervolgens ‘vetmest’ en die natuurlijk ook weer jongen krijgen. Naast de viskweek heeft ze samen met haar familie (haar man en haar schoonouders) ook nog varkens, kippen en eenden. Die worden grotendeels gehouden voor eigen consumptie, maar wat overblijft kan op de markt verkocht worden.
Tot slot produceert haar familie ook nog de zeer popluaire rijstwijn, een soort jenever. Met de opbrengst daarvan heeft ze haar eerste lening af kunnen lossen.
De investering in vissen levert pas na 5-6 maanden echt geld op wanneer de eerste vissen groot genoeg zijn om te verkopen op de markt in Dien Bien. Ms Thai denkt dat de opbrengsten uit de tweede lening voldoende zullen zijn om de visvijver opnieuw uit te breiden tot de gewenste grootte. Daarna wil ze nog graag een nieuwe lening afsluiten bij Chi E om andere activiteiten uit te bouwen of opnieuw op te starten. |
|
Resultaten
 In 2008 en 2009 zijn in totaal 158 leningen uitgegeven uit een revolving fund van 5000 euro. Dit is lager dan de inschatting aan het begin van het project, namelijk dat in de eerste 18 maanden in totaal 254 vrouwen bereikt zouden worden. Deze achterstand is voornamelijk toe te schrijven aan de moeizame samenwerking met de Women’s Union ter plaatse.
De gemiddelde hoogte van de leningen is 1,78 miljoen Vietnam Dong, zo’n 60-65 euro. De gemiddelde looptijd van de leningen is 9 maanden. Voor de meeste vrouwen is dit de 2e lening die ze van Chi Em ontvangen.
Alle 48 vrouwen die in december 2008 (aanvang van het project) een lening hebben ontvangen hebben die in of voor oktober 2009 afbetaald. De gemiddelde looptijd van die leningen was 10 maanden en de afbetaling is daarmee heel succesvol verlopen. Omdat Chi Em in 2009 meer in andere communes / dorpen is gaan werken hebben de vrouwen die in het eerste jaar geleend hebben geen vervolglening uit MvM’s revolving fund gekregen.
In juni 2009 heeft de programma manager Vietnam samen met een donateur van MvM een bezoek gebracht aan het Chi Em project. Samen met de lokale staff van EDM en een vertegenwoordigster van de Women’s Union (verantwoordelijk voor het dagelijks management van het project in de community) werd een bezoek gebracht aan 9 klanten in 5 dorpen in Dien Bien district. Daarnaast werd een vergadering van een van de groepen bijgewoond. Een van de belangrijkste dingen die tijdens het bezoek naar voren kwamen is dat de samenwerking tussen Chi Em enerzijds en de Women’s Union anderzijds problematisch verloopt. Dit resulteert ondermeer in het bereiken van minder vrouwen dan gepland en het bereiken van een iets andere doelgroep dan gewenst – in plaats van de allerarmsten te betrekken benadert de Women’s Union vooral vrouwen die al een paar stappen verder in hun ontwikkeling zijn. Dit en het feit dat de Women’s Union een naar verhouding te hoge vergoeding voor haar diensten vraagt heeft ertoe geleid dat Chi Em de samenwerking in Dien Bien inmiddels heeft stopgezet. Vanaf oktober 2009 zijn geen nieuwe leningen via deze partner uitgezet. Alle overige fondsen en de fondsen die nog terugkomen uit eerdere leningen worden nu aangewend in een nieuw project in Muong Ang district waar Chi Em een eigen veldkantoortje heeft geopend.
In september 2010 is besloten nog eens 10.000 euro te investeren in deze partner. Met dit bedrag kunnen per direkt leningen aan zo’n 150 vrouwen in Muong Ang district verstrekt worden.
|